Kedi Neden Kusar? Olası Nedenler ve Veterinere Gitme Zamanı

Kedi neden kusar? Hızlı yeme, mama değişimi, tüy yumağı, yabancı cisim ve zehirlenme ihtimallerini; evde gözlem ve acil belirtileri öğrenin.

Kediler hızlı mama yeme, ani mama değişikliği veya tüy yumağı gibi görece basit nedenlerle kusabileceği gibi yabancı cisim, zehirli madde ve farklı sağlık sorunları nedeniyle de kusabilir. Kusmanın sıklığı, görünümü ve halsizlik, kan, iştahsızlık veya suyu tutamama gibi eşlik eden belirtiler birlikte değerlendirilmelidir.

30 Saniyede Özet

• Tek bir kusma her zaman ciddi bir sorun anlamına gelmez; ancak tekrar, görünüm ve eşlik eden belirtiler izlenmelidir.
• Kan, suyu tutamama, belirgin halsizlik, yabancı cisim veya zehirlenme şüphesinde beklenmemelidir.
• Kediyi evde kusturmayın, insan ilacı vermeyin ve ağızdan ya da anüsten görünen ipi çekmeyin.

Kedilerde Kusma Ne Anlama Gelir?

Kusma tek başına bir hastalık adı değildir. Sindirim sistemini doğrudan etkileyen bir durumun belirtisi olabileceği gibi sindirim sistemi dışındaki farklı sağlık sorunlarında da görülebilir.

Bu nedenle yalnızca “kedim kustu” bilgisiyle kesin bir neden belirlenemez. Kedinin yaşı, kusmanın ne zaman başladığı, ne kadar sık tekrarlandığı, kusmuğun görünümü, son günlerde yediği besinler ve eşlik eden diğer belirtiler birlikte değerlendirilmelidir.

Kusma sırasında mide ve karın kaslarında belirgin kasılmalar görülebilir. Öncesinde huzursuzluk, ağız yalama, salya artışı, sık yutkunma veya öğürme oluşabilir. Merck Veterinary Manual, gerçek kusmayı mide ve üst bağırsak içeriğinin karın kaslarının da katıldığı kuvvetli bir hareketle dışarı çıkarılması olarak tanımlar.

Ara sıra gerçekleşen tek bir kusma her zaman ciddi bir sorun anlamına gelmeyebilir. Bununla birlikte tekrarlayan, uzun süren veya başka belirtilerin eşlik ettiği kusma normal kabul edilmemelidir.

Kusma ile Regürjitasyon Arasındaki Fark Nedir?

Kedi sahiplerinin kusma olarak tanımladığı olayların bir bölümü aslında regürjitasyon, yani mama veya sıvının yemek borusundan pasif biçimde geri gelmesidir.

Kusma ve regürjitasyonun birbirinden ayrılması, veteriner hekimin hangi bölgenin değerlendirilmesi gerektiğini anlamasına yardımcı olabilir.

Regürjitasyon çoğunlukla karın kasılmaları olmadan gerçekleşir ve dışarı çıkan mama sindirilmemiş görünebilir. Tekrarlayan regürjitasyon da kusma gibi veteriner değerlendirmesi gerektirir; çünkü yemek borusunu etkileyen bir problemle ilişkili olabilir.

Olayın kusma mı regürjitasyon mu olduğundan emin değilseniz mümkünse kısa bir video kaydı alın. Bu kayıt veteriner hekimin değerlendirmesine yardımcı olabilir.

Hızlı Değerlendirme Tablosu

Bu tablo bir teşhis aracı değildir. Kedinin genel durumu ve sağlık geçmişi müdahale zamanını değiştirebilir.

Kedilerde Kusmanın Olası Nedenleri

Aşağıdaki durumlar kedilerde kusma veya regürjitasyonla ilişkili olabilir. Bu liste, kedinin hangi hastalığa sahip olduğunu belirlemek için kullanılmamalıdır.

Çok Hızlı Mama Yeme

Kedinin yemeğini çok hızlı tüketmesi, özellikle öğünden hemen sonra sindirilmemiş mamanın geri gelmesine neden olabilir. Bu olay bazı kedilerde gerçek kusmadan çok regürjitasyon şeklinde gerçekleşir.

Hızlı yeme davranışı şu durumlarla ilişkili olabilir:

• Öğünler arasındaki sürenin çok uzun olması
• Evdeki diğer hayvanlarla mama rekabeti
• Mama kabının sürekli boşalıp aniden doldurulması
• Günlük mamanın tek öğünde verilmesi
• Kedinin mamaya aşırı heyecanla yaklaşması
• Çok kedili evlerde kaynakların yetersiz olması.

VCA Animal Hospitals, hızlı mama tüketiminin regürjitasyona yol açabileceğini ve etkileşimli mama oyuncaklarıyla öğün süresinin uzatılabileceğini belirtir.

Kusmanın Sıklığı Nasıl Değerlendirilir?

Veteriner hekime başvururken “arada kusuyor” demek yerine olayların tarihini ve sayısını kaydetmek daha yararlıdır.

Şu bilgiler not edilmelidir:

• İlk kusmanın tarihi ve saati
• Aynı gün içinde kaç kez kustuğu
• Haftada veya ayda kaç kez tekrarlandığı
• Yemekten ne kadar sonra gerçekleştiği
• Kusma öncesinde öğürme olup olmadığı
• Kustuktan sonra davranışının nasıl olduğu
• O gün ne yediği
• İlaç, takviye veya parazit ürünü kullanıp kullanmadığı.

Tek seferlik kusma

Kedi bir kez kusmuş, sonrasında normal davranmaya, su içmeye, yemek yemeye ve tuvaletini yapmaya devam etmişse yakından gözlem yapılabilir.

Bununla birlikte yavru, yaşlı, kronik hastalığı bulunan veya yakın zamanda ameliyat olmuş kedilerde daha erken veteriner görüşü alınması gerekebilir.

Tekrarlayan kusma

Aynı gün içinde birden fazla kez kusma, kusmanın günler boyunca devam etmesi veya belirli aralıklarla sürekli tekrarlaması veteriner değerlendirmesi gerektirir.

Merck Veterinary Manual; uzun süren, günde bir veya iki defadan daha sık gerçekleşen ya da kan, ağrı, halsizlik, susuzluk ve kilo kaybı gibi belirtilerle birlikte görülen kusmalarda ayrıntılı veteriner muayenesi önerir.

Kronik veya aralıklı kusma

Kedinin haftalar veya aylar boyunca belirli aralıklarla kusması “kediler zaten kusar” denilerek normalleştirilmemelidir.

Kedi kusmalar arasında normal görünse bile şu durumlar kaydedilmelidir:

• Kilo kaybı
• İştah değişimi
• Daha fazla su içme
• Dışkı değişikliği
• Tüy kalitesinde bozulma
• Aktivite azalması
• Tekrarlayan tüy yumağı çıkarma.

Kusmuğun Rengi ve Görünümü Ne Anlatır?

Kusmuğun görünümü veteriner hekime yararlı bilgi sağlayabilir; ancak tek başına teşhis koydurmaz.

Sarı veya köpüklü kusmuk bazen mide boşaldıktan sonra safra içerebilir; ancak renk, nedenin basit veya ciddi olduğunu tek başına göstermez.

Kusmuğun fotoğrafını çekmek veya güvenli biçimde küçük bir örneğini veterinere götürmek değerlendirmeye yardımcı olabilir.

Kusmaya Eşlik Eden Belirtiler Neden Önemlidir?

Aynı kusma sıklığı iki farklı kedide farklı önem taşıyabilir. Kedinin genel durumundaki değişiklikler aciliyetin belirlenmesinde önemlidir.

Şu belirtiler özellikle kaydedilmelidir:

• Halsizlik
• Saklanma
• İştahsızlık
• Su içememe
• İshal
• Kabızlık
• Karın ağrısı
• Karında şişlik
• Kilo kaybı
• Fazla su içme
• İdrar değişiklikleri
• Salya artışı
• Dengesiz yürüme
• Titreme veya nöbet
• Solunum güçlüğü.

Kusmaya ishal de eşlik ediyorsa sıvı kaybı daha hızlı gelişebilir. Tekrarlayan kusma; su, elektrolit ve besin kaybına neden olabileceğinden özellikle yavru ve sağlık problemi bulunan kedilerde daha hızlı değerlendirilmelidir.

Ne Zaman Veteriner Desteği Alınmalı?

Aşağıdaki durumlarda aynı gün veteriner hekimle görüşülmelidir:

• Aynı gün içinde kusmanın tekrarlaması
• Kusmanın ertesi gün de devam etmesi
• Kusmanın düzenli aralıklarla tekrar etmesi
• Kedinin normalden daha halsiz olması
• İştahının belirgin şekilde azalması
• İshalin eşlik etmesi
• Kilo kaybı
• Karın bölgesine dokunulduğunda rahatsızlık
• Normalden fazla su içme
• Tüy yumağı çıkarma girişimlerinin sıklaşması
• Tekrarlayan regürjitasyon
• Yeni ilaç başladıktan sonra kusma
• Yavru veya yaşlı kedide kusma
• Kronik hastalığı bulunan kedide kusma.

Kusmanın nedenini bulmak için veteriner hekim; kedinin öyküsüne ve muayene bulgularına göre kan, idrar veya dışkı testleri, röntgen ve ultrason gibi incelemeler önerebilir.

Acil Veteriner Gerektiren Belirtiler

Aşağıdaki durumlardan biri varsa beklemeyin:

• Kusmukta parlak kırmızı kan
• Koyu kahverengi veya kahve telvesi benzeri içerik
• Tekrar tekrar kusma
• Su içtiğinde yeniden kusma
• Belirgin halsizlik veya çökme
• Tepki vermeme
• Şiddetli karın ağrısı
• Karında belirgin şişlik
• Solunum güçlüğü
• Soluk veya maviye dönmüş diş etleri
• Nöbet veya titreme
• Dengesiz yürüme
• Yabancı cisim yutma şüphesi
• Zehirli madde veya bitki teması
• İp, kurdele veya iğne yutma ihtimali
• Kusmayla birlikte idrar yapamama
• Yavru kedinin yemek ve suyu reddetmesi.

Kusmayla birlikte kan, karın ağrısı, güçsüzlük, sıvı kaybı veya başka ciddi belirtiler bulunması veteriner muayenesi gerektirir.

Evde Yapılmaması Gerekenler

Rastgele insan ilacı vermeyin

Kedinize veteriner tarafından özellikle reçete edilmemiş:

• Ağrı kesici
• Bulantı ilacı
• Mide koruyucu
• Antibiyotik
• İshal ilacı
• Bitkisel ürün
• Vitamin veya takviye

vermeyin.

İnsanlarda kullanılan bazı yaygın ilaçlar kediler için son derece toksiktir. Dozun küçük görünmesi ilacın güvenli olduğu anlamına gelmez.

Kediyi kusturmaya çalışmayın

Tuzlu su, oksijenli su, parmakla boğazı uyarma veya başka ev yöntemleri kullanılmamalıdır. Maddenin türüne göre kusma sırasında yemek borusu yeniden zarar görebilir veya içerik akciğerlere kaçabilir.

İpi veya yabancı cismi çekmeyin

Ağızdan ya da anüsten görünen ipi çekmek bağırsakların yaralanmasına neden olabilir. Kediyi taşıma çantasına alın ve acil veteriner desteği alın.

Zorla mama veya su vermeyin

Bulantısı devam eden, sürekli kusan veya bilinç durumu normal olmayan bir kediye zorla mama ya da su vermek tehlikeli olabilir.

Kusmayı otomatik olarak tüy yumağına bağlamayın

Kusmuğun içinde tüy bulunması, kusmanın tek nedeninin tüy yumağı olduğunu kanıtlamaz. Sık kusma veya sürekli öğürme başka bir problemin belirtisi olabilir.

Veteriner diyeti veya ilaçlı ürün başlatmayın

Kusma nedeniyle rastgele hassas sindirim, hipoalerjenik veya veteriner diyet mamasına geçmek gerçek nedenin belirlenmesini geciktirebilir. Özel diyetler veteriner değerlendirmesiyle kullanılmalıdır.

Veteriner Muayenesine Giderken Hangi Bilgiler Hazırlanmalı?

Veteriner hekimin sorunu daha doğru değerlendirebilmesi için aşağıdaki bilgileri hazırlayın:

• Kusmanın başladığı tarih ve saat
• Toplam kusma sayısı
• Kusmuğun fotoğrafı veya videosu
• Kusma sırasında karın kasılması olup olmadığı
• Yemekten ne kadar sonra gerçekleştiği
• Kullanılan mamanın adı
• Yakın zamanda yapılan mama değişikliği
• Yediği ödül ve ek gıdalar
• Kullanılan ilaç ve takviyeler
• İç ve dış parazit uygulamaları
• İştah ve su tüketimi
• İdrar ve dışkı durumu
• Evde bulunan bitkiler
• Eksik oyuncak, ip veya küçük nesneler
• Kedinin yaşı ve bilinen hastalıkları.

Zehirlenme şüphesinde ürünün ambalajını veya bitkinin fotoğrafını yanınıza alın. İlaç söz konusuysa ürünün adı, dozu ve yaklaşık tüketim zamanı mutlaka bildirilmelidir.

Kedi Kusması Takip Çizelgesi

Bu çizelge veteriner muayenesinin yerini tutmaz; veteriner hekime daha düzenli bilgi sunmaya yardımcı olur.

Kedi Kusmasını Önlemeye Yardımcı Günlük Kontrol Listesi

• Günlük mama porsiyonu ölçülüyor.
• Mama değişiklikleri kademeli yapılıyor.
• Hızlı yiyen kedi için küçük öğünler uygulanıyor.
• Çok kedili evlerde ayrı beslenme alanları bulunuyor.
• Kedi düzenli taranıyor.
• İp ve kurdeleler ortada bırakılmıyor.
• Oyuncaklar kopma ve yutulma riski açısından kontrol ediliyor.
• İnsan ilaçları kapalı dolaplarda saklanıyor.
• Temizlik ürünleri kedinin erişemeyeceği yerde tutuluyor.
• Ev bitkilerinin kediler için güvenli olup olmadığı kontrol ediliyor.
• Kedinin su tüketimi ve kum kabı alışkanlığı takip ediliyor.
• Düzenli veteriner kontrolleri aksatılmıyor.

İlgili Ürün Grupları

Kusma devam eden veya sağlık sorunu şüphesi bulunan bir kedi için ürün seçimi veteriner muayenesinin yerine geçmez. Aşağıdaki bağlantılar yalnızca sağlıklı kedilerin rutin bakım ve beslenme ihtiyaçlarına göre değerlendirilmelidir.

• Kedi mamaları
• Kedi malt içerikli ürünler
• Kedi çelik mama ve su kapları
• Kedi taşıma çantaları
• Kedi oyuncakları

İlgili Diğer Blog Yazıları

• Yavru Kedi Bakımı: İlk Günlerden 1 Yaşına Kadar Eksiksiz Rehber
• Kısır Kedi Maması Nasıl Seçilir? 8 Temel Kriter